یکی از صنایع کلیدی وابسته به آب، صنعت پرورش آبزیان است که در آن کیفیت آب از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین، فاضلاب تولید شده در این صنعت اگر بهطور مدیریتشده مورد استفاده قرار گیرد، میتواند برای آبیاری و کشاورزی بسیار مفید و کارآمد باشد، بهویژه به دلیل وجود مواد مغذی در آن. دمای آب یکی از مهمترین عوامل کیفی برای پرورش ماهیها به شمار میآید و اگر این دما در محدوده مناسب برای رشد و تکثیر ماهیها نباشد، امکان تأسیس مراکز پرورش ماهی وجود نخواهد داشت. آب مناسب برای پرورش ماهی باید از جنبههای مختلفی از جمله میزان اکسیژن محلول، pH یا اسیدیته، شوری و کدورت، دیاکسید کربن و ترکیبات نیتروژنی مورد ارزیابی قرار گیرد.در این مقاله به تشریح فرآیند تصفیه آب و ویژگیهای لازم برای پرورش آبزیان در شرکت ارکا گستر پرداخته خواهد شد.
عوامل های مهم آب برای پرورش آبزیان
به طور کلی عواملی که در کیفیت آب پرورش آبزیان اهمیت دارند عبارتند از:
- اکسیژن محلول
- اسیدیته آب
- شوری و کدورت آب
- دیاکسید کربن و ترکیبات نیتروژندار
که در ادامه شرکت ارکا گستر هر یک را شرح می دهد.
اکسیژن محلول
میزان اکسیژن محلول در آب به درجه حرارت، شوری و غلظت املاح موجود وابسته است و رابطهای معکوس با این عوامل دارد. این موضوع یکی از عوامل کلیدی در تکثیر ماهیان سرد آبی محسوب میشود، زیرا این نوع ماهیان نسبت به ماهیان گرم آبی به اکسیژن محلول بیشتری نیاز دارند.
اسیدیته آب
به طور کلی، میتوان بیان کرد که اسیدیته آبهای طبیعی در سطح خنثی قرار دارد. در حال حاضر، در بسیاری از کشورها، اسیدی و قلیایی شدن آبها به دلیل آلودگیهایی است که از طریق رودخانهها و دریاچهها به محیطهای آبی وارد میشود. مناسبترین سطح pH یا اسیدیته برای پرورش اکثر ماهیان در محدوده خنثی، یعنی بین 6 تا 7.5، میباشد.
شوری و کدورت آب
مقدار ذرات معلق در محیطهای تکثیر ماهی باید کمتر از 16 میلیگرم در لیتر و در فرآیند انکوباسیون تخمها باید زیر 6 میلیگرم در لیتر باشد. همچنین، حداکثر میزان شوری مجاز در مراکز پرورش ماهی باید کمتر از 16 گرم در لیتر باشد و آب استخرهای پرورش ماهی باید به طور قابل قبولی شفاف باشد.
دیاکسید کربن و ترکیبات نیتروژن دار
نیتروژن نیز به اشکال مختلفی مانند آمونیاک، نیتریت، نیترات و گاز نیتروژن در آب وجود دارد که شکل ایمنتر آن برای پرورش ماهیان محسوب میشود. به طور کلی، غلظت ترکیبات نیتروژندار در آب باید کمتر از 1/. گرم در لیتر باشد.حلالیت دیاکسید کربن در آب بیشتر از اکسیژن و نیتروژن است و همچنین به دلیل تنفس موجودات آبزی و اکسیداسیون زیستی مواد آلی، مقدار این گاز در آب افزایش مییابد. با این حال، برای رشد مناسب ماهیان، میزان دیاکسید کربن در آب باید کمتر از 8 میلیگرم در لیتر باشد.
پرورش آبزیان در آب های تصفیه شده
به علت دشواری و هزینههای بالای تأمین آب لازم برای زندگی و رشد ماهیان، امروزه تلاش میشود تا از فناوریهای نوینی که نیاز به آب تازه کمتری دارند، در پرورش ماهیان بهرهبرداری شود. یکی از این فناوریها، سیستم گردشی پرورش آبزیان است که حدود بیست سال است که بهویژه در امریکا مورد استفاده قرار میگیرد.
سیستم مداربسته در پرورش آبزیان
در یک سیستم مداربسته، آب مورد استفاده برای ماهیان به دلیل کاهش سطح اکسیژن و افزایش مواد سمی و فضولات، نیاز به تصفیه دارد. برای این منظور، با استفاده از میکرو فیلترها، مواد معلق حذف میشوند و آمونیوم تولید شده به نیتریت و نیترات تبدیل میگردد تا به حد مجاز برسد. همچنین، با تزریق اکسیژن مایع خالص از طریق راکتورهای مخلوطکن و انجام فرآیند ضدعفونی، آب دوباره احیا و قابل استفاده میشود. در این فرآیند تصفیه فیزیکی و شیمیایی، دقت و سرعت از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه اختلال کوچک در این عملیات میتواند منجر به مرگ و میر شدید آبزیانی شود که از آب بازگشتی استفاده میکنند. به همین دلیل، کنترل کیفیت آب بهطور مداوم انجام میشود و فرآیند تصفیه بدون هیچگونه وقفهای ادامه مییابد. پس از اندازهگیری عوامل حیاتی در آب، اطلاعات بهدستآمده تجزیه و تحلیل میشود تا عملیات احیای آب با دقت لازم انجام گیرد.
بیشتر بخوانید:
- آموزش عکاسی از پرتره با دوربین کنون
- بفرمایید سرم پرتقال
- راهنمای انتخاب و خرید بشر پلاستیکی
- کشور چین و ویژگیهایش
- معرفی کشور ترکیه و فرهنگش
- معرفی کشور عراق تاریخ و فرهنگ آن
- معرفی کشور امارات متحده عربی
- معرفی کشور هند و فرهنگ آن
سیستم مداربسته پرورش ماهی
سیستم مداربسته شامل اجزای مختلفی از جمله چند حوضچه خاکی یا بتنی، فیلتر و میکرو فیلتر، پمپ سیرکولاتور ، بیو فیلتر ، دمنده هوا، مخزن کرایوژنیک ، اتاق کنترل، ژنراتور برق، اشعه فرابنفش، دستگاه غذادهی خودکار و ازنساز میباشد.
عملکرد این سیستم در پرورش ماهی بر پایه گردش آب در استخرها و احیای مجدد آن از نظر تأمین اکسیژن، دفع مواد زائد، تصفیه مواد سمی، تنظیم pH و گندزدایی استوار است.
هدف اصلی در یک سیستم مداربسته پرورش آبزیان، بازیابی مجدد آب و افزایش تراکم ماهی در استخرهای پرورشی است. بر اساس تحقیقات بعمل اماده، با احیای آب و فراهم کردن شرایط زیست مناسب در استخرها، میتوان مصرف آب را 98 در صد کاهش داد. این امر میتواند تحولی در پرورش آبزیان به ویژه در مزارعی که منابع آب و زمین محدودی دارند، ایجاد کند.
به عنوان نمونه، در یک مزرعه پرورش ماهی قزلآلا با ظرفیت 50 تن، نیاز به آب تازه 500 لیتر در ثانیه است و مساحت استخرها پنج هزار مترمربع میباشد. اما در یک سیستم آب در گردش با همان ظرفیت، مصرف آب به هفت لیتر در ثانیه کاهش یافته و مساحت استخرها نیز به 240 مترمربع میرسد.
ازن بهترین ماده برای تهیه آب موردنیاز ماهیان
کاربرد ازن در صنعت پرورش آبزیان به منظور افزایش تولید سالانه و بهبود بازدهی در هر واحد سطح، تأثیرگذار بوده و نتایج مثبت آن در تحقیقات انجام شده به اثبات رسیده است.
برخی از کاربردهای ازن در استخرهای پرورش ماهی شامل موارد زیر است:
گندزدایی و تصفیه آب استخرهای پرورش ماهی
کمک به فرآیند انعقاد و تهنشینی یا فیلتراسیون
جایگزینی دستگاههای UV با سیستمهای مداربسته
بهینهسازی مصرف آب استخر در صورت وجود سیرکولاسیون مناسب
کاهش شیوع بیماریهای ماهی و بهبود شرایط CIP استخرها
اکسیداسیون آمونیاک و نیتریت اضافی
افزایش میزان اکسیژن محلول در آب
همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شد، آب مورد نیاز برای ماهیها باید غلظت پایینی از نیتروژن و ترکیبات آن داشته باشد. به همین دلیل، اکسیداسیون نیتریت در سیستمهای پرورش ماهی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا حتی مقادیر کم نیتریت نیز میتواند برای ماهیها سمی باشد. از طرفی، ازن به راحتی نیتریت را به نیترات تبدیل میکند و همچنین اکسیداسیون آمونیاک توسط ازن به سرعت انجام میشود.
ضدعفونی با ازن در سیستم مدار بسته
در این سیستم، فرآیند ضدعفونی به طور مداوم در داخل استخرها انجام میشود و بر خلاف سایر مواد ضدعفونیکننده معمولی مانند آهک زنده، فرمالین یا سود سوزآور، نیازی به تخلیه استخر نیست. ضدعفونی با استفاده از ازن به صورت مستمر و در حین حضور آبزیان در استخر انجام میگیرد و به این ترتیب، به طور مرتب میزان آلودگی در محیط کاهش مییابد.
ازن به طور مؤثر و کارآمد انواع آلودگیهای میکروبی از جمله باکتریها، ویروسها، قارچها، انگلها و تخم انگلها را در غلظتهای نسبتاً پایین و در زمان کمتر از بین میبرد. این فرآیند به کنترل بیماریها کمک میکند و در استخرهای پرورش ماهی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا مانع از انتقال بیماری به مزرعه میشود.
سخن آخر
در پرورش آبزیان، تأمین آب مناسب برای رشد بهتر موجودات زنده ضروری است. همچنین با مدیریت صحیح، میتوان مواد مزاحم در پرورش ماهی را از آب حذف کرده و از آن برای آبیاری و کشاورزی استفاده کرد. شرکت ارکا گستر با بیش از 460 پروژه و تجربهای بالغ بر دو دهه، آماده است تا در زمینه مدیریت و تصفیه آب و فاضلاب صنایع پرورش آبزیان به شما کمک کند. برای مشاوره رایگان، میتوانید با تیم متخصص ارکا گستر تماس بگیرید تا بهترین و جدیدترین روش تصفیه فاضلاب را به شما معرفی کنیم. همچنین با توجه به داشتن کارخانهای ویژه برای تولید تجهیزات تصفیه آب و فاضلاب و ساخت انواع پکیج تصفیه فاضلاب، این امکان را برای کارفرمایان عزیز فراهم میآوریم که از ما خریدی با کیفیت و با بهترین قیمت ممکن در بازار داشته باشند. برای ارتباط با ما، میتوانید از راههای ارتباطی موجود استفاده کنید.

